Akdeniz kıyılarında deniz kaplumbağalarının yuvalama dönemi başladı. Deniz kaplumbağalarının yuvalama dönemi nedeniyle, Türkiye’nin Akdeniz kıyısında, Fethiye Çalış Kumsalı’nın da içinde yer aldığı 21 yuvalama kumsalında gece saatlerinde sahile giriş kısıtlanıyor.
Bu kumsallar, Caretta caretta ve yeşil deniz kaplumbağasının (Chelonia mydas) yuva yaptığı, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen alanlar. Gece giriş kısıtlamasının dayanağı ise Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü’nün çıkardığı 2009/10 sayılı Deniz Kaplumbağalarının Korunması Hakkında Genelge.
Genelgede yuvalama kumsalı olarak belirlenen alanlar şunlar: Ekincik, Dalyan, Dalaman-Sarıgerme, Fethiye-Çalış, Patara, Kale, Kumluca, Olympos-Çıralı, Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa, Anamur, Göksu Deltası, Alata, Kazanlı, Akyatan, Yumurtalık ve Samandağ. Kumsallar Muğla, Antalya, Mersin, Adana ve Hatay illerine yayılıyor.
Sen de Gündem Fethiye'ye abone ol, gerçeğin yanında ol!
Genelge, iki türün de Bern Sözleşmesi kapsamında koruma altında olduğunu ve Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) ölçütlerine göre “Nesli Tehlikede” statüsünde yer aldığını belirtiyor.
Genelgede, yuvalama kumsalları denizden karaya doğru dört bölgeye ayrılıyor. Bunlar “Birinci Koruma Bölgesi, İkinci Koruma Bölgesi, Tampon Bölge ve Etki Alanı” şeklide tanımlanıyor. Kıyı çizgisinden kara yönünde 65 metreyi kapsayan Birinci Koruma Bölgesi için belgede, gece ziyaretçi girişinin ve ışık kullanımının yerel idarelerce engellenmesi öngörülüyor.
Genelgenin bir diğer maddesi, üreme mevsiminin Mayıs-Eylül ayları olduğunu belirterek, bu dönemde kumsallara her türlü hayvan ve motorlu araç girişinin engellenmesini hükme bağlıyor. Belge ayrıca bu alanlarda kum alımını, katı ve sıvı atık dökülmesini, yeni sanayi tesisi ve enerji yatırımını yasaklıyor; ışıklandırmanın kumsaldan görünmeyecek biçimde perdelenmesini şart koşuyor.
Yuvalama dönemine ilişkin Kuş ve Doğa Gözlem Kulübü de 3 Haziran 2026’da sosyal medya hesabından açıklama yaptı. Açıklamada yasağın 1 Mayıs – Eylül sonu tarihleri arasında her gün akşam 20.00 ile sabah 08.00 saatleri arasında uygulandığı belirtildi. Kumsalların gündüz vatandaşların kullanımına açık olduğu, gece saatlerinde ise tamamen kaplumbağaların yuvalama faaliyetlerine bırakıldığı kaydedildi.
Kuş ve Doğa Gözlem Kulübü’nün açıklamasına göre sahillerde gece saatlerinde yasak olan diğer faaliyetler şöyle sıralandı:
- Araçla sahile giriş yapmak
- Çadır kurmak ve kamp yapmak
- Ateş yakmak ve mangal yapmak
- Kumsalda ışıklandırma yapmak
Açıklamada ayrıca, evcil hayvanların da kaplumbağa yuvalarına zarar verebileceği gerekçesiyle kumsalda gezdirilmemesi gerektiği vurgulandı.
YUMURTALARINA ZARAR VERMENİN CEZASI 699 BİN İLE 2 MİLYON TL ARASINDA
Açıklamada, 2872 Sayılı Çevre Kanunu uyarınca belirlenen 2026 yılı ceza miktarlarına da yer verildi. Buna göre koruma kurallarını ihlal eden, deniz kaplumbağalarına, yuvalarına veya yumurtalarına zarar veren gerçek kişilere uygulanacak idari para cezası 699 bin 245 TL olarak belirlendi.
İhlalin şirket, işletme veya kurumlar tarafından gerçekleştirilmesi durumunda ise ceza miktarının 2 milyon 97 bin TL’ye kadar çıktığı belirtildi.
Sen de Gündem Fethiye'ye abone ol, gerçeğin yanında ol!
