EŞİK Platformu tarafından Madeni Kanun ve nafaka hakkına dair açıklama yapıldı. Açıklamada, “Medeni Kanun yalnızca bir yasa değil, kadınların yüzyıllara yayılan eşitlik mücadelesinin, laik ve demokratik bir toplum idealinin somut kazanımıdır” denildi.
Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK) tarafından Medeni Kanun ve nafaka hakkına dair 17 Şubat Salı günü yazılı bir açıklama yayımlandı.
“Bir asrı aşkın mücadele ile kazandığımız haklarımıza, eşitlikçi ve laik Medeni Kanun’a dokundurmayacağız” başlıklı açıklamada, şunlar kaydedildi:
Sen de Gündem Fethiye'ye abone ol, gerçeğin yanında ol!
“Tam bir asır önce, 17 Şubat 1926’da Türkiye’de kadınların hukuki statüsünü kökten değiştirerek eşit yurttaşlık haklarını somutlaştıran Medeni Kanun kabul edildi. Kanun, kadınların erkeklerle eşit yurttaşlar olarak tanınmasının, aile içinde, toplumda eşit haklara sahip olmasının ve laik hukuk düzeninin temeli oldu.
Anayasa’ya o tarihte henüz girmemiş olan laiklik ilkesini temel alan devrimci bir yasa olarak medeni yaşamın anayasasına dönüştü.”
Açıklamada, “Bugün Medeni Kanun yalnızca bir yasa değil; kadınların yüzyıllara yayılan eşitlik mücadelesinin, laik ve demokratik bir toplum idealinin somut kazanımıdır. Kadınların evlenme, boşanma, miras, velayet, nafaka ve diğer medeni haklarını güvence altına almıştır” denildi.
MEDENİ HAKLAR VURGUSU
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Ancak, Medeni Kanun’un kabulünden yüz yıl sonra, kadınların kazanılmış medeni hakları yeniden ve sistematik biçimde tartışmaya açılıp, parça parça geriye götürülmek isteniyor. Medeni haklarımız neredeyse her yargı paketinde yeniden gündeme getirilerek zayıflatılmaya çalışılıyor.”
Ayrıca, “Bugün siyasal iktidarın gündeminde olan düzenlemeler, kadınların ekonomik, sosyal ve hukuki güvencelerini ortadan kaldırmaktan başka bir amaç taşımıyor” denilen açıklama şöyle devam etti:
“Nüfus politikalarıyla birlikte yürütülen ‘aile odaklı politikalar’, kadınları doğurmaya, çok doğurmaya, vajinal doğurmaya zorlarken, reisli aile modeli içerisine hapsedilen kadınların uğradığı şiddet görmezden geliniyor.
Sen de Gündem Fethiye'ye abone ol, gerçeğin yanında ol!
Her gün en az üç kadının, en fazla da aile içindeki erkekler tarafından öldürüldüğü ülkede, kadınları ‘kutsanan’ ailenin erkek şiddetinden koruyacak mekanizmalar etkin işletilmiyor. Cezasızlıkla faillere cesaret veriliyor. Bir gecede İstanbul Sözleşmesi’nden vazgeçilerek, kadınlar aile içinde ve dışında güvencesiz bırakılıyor.”
Açıklamada, kadınların boşanma sonrası yoksulluğa sürüklenmesini önleyen yoksulluk nafakası hakkının ise uzun bir süredir sınırlandırılmak istendiği belirtildi.
“NAFAKA, İDDİA EDİLDİĞİ GİBİ KEYFİ VE SÜRESİZ BİR ÖDEME DEĞİLDİR”
Nafaka hakkının hedefte olduğu vurgulanırken şunlar ifade edildi:
“Nafakanın süreli hale getirilmesi, fon sistemine bağlanması veya fiilen ortadan kaldırılması yönündeki tartışmalar, özellikle eğitim ve çalışma imkânları yıllarca engellenmiş kadınlar için hayatta kalma güvencesinin ortadan kaldırılması anlamına geliyor.
Nafaka, iddia edildiği gibi keyfi ve süresiz bir ödeme değildir, yalnızca yoksulluğa düşecek eş lehine, belirli koşullar altında bağlanan bir haktır ve koşullar değiştiğinde kesilmektedir. Buna rağmen nafaka hakkı üzerinden Medeni Kanun’un parça parça değiştirilmesi, kadınların ve çocukların yaşam güvencesine yönelik ciddi bir saldırıdır.”
Ayrıca açıklamada, “Gündemde olan “aile arabuluculuğu” düzenlemesi, şiddet ve eşitsizlik içeren ilişkilerde kadınları baskı altına alacak, haklarından vazgeçmeye zorlayacak bir mekanizma yaratma riski taşıyor” ifadesinde bulunuldu.
“Kadınlar için güvenli olmayan aile içi ilişkilerde arabuluculuk, eşit olmayan tarafları ‘uzlaşmaya’ zorlamak anlamına geliyor” denilirken, şunlar kaydedildi:
Sen de Gündem Fethiye'ye abone ol, gerçeğin yanında ol!
“Aynı şekilde ‘hızlı boşanma’ ve benzeri düzenlemelerle erkekler lehine bir sistem kurulması; kadınların nafaka, mal paylaşımı ve velayet haklarından vazgeçmeye zorlanmasının önünü açıyor. Biliyoruz ki bu girişimler, Medeni Kanun’un eşitlikçi yapısını aşındırmayı hedefliyor.”
KADINLARIN KENDİ SOYADINI KULLANMA HAKKINA DEĞİNİLDİ
Anayasa Mahkemesi tarafından Türk Medeni Kanunu’nun “Kadın evlenmekle kocasının soyadını alır” ibaresini içeren 187. maddesinin 22 Şubat 2023 tarihinde iptal edildiği hatırlatılırken, karar yürürlüğe girince EŞİK Platformu olarak gönüllüler aracılığıyla yaptıkları kurumsal başvuruların tamamından olumsuz cevap alındığından bahsedildi.
Açıklamanın devamında, “Anayasa Mahkemesi kararlarının yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlayacağını ifade eden Anayasa’nın 153.maddesine rağmen ve artık Medeni Kanun’da 187. madde hükmü olmamasına rağmen eril iktidarın eril kurumsal yapıları evli kadınlara kendi soyadlarını tek başına kullanma hakkını iade etmedi” denildi.
Soyadı hakkından vazgeçilmeyeceği vurgulanırken, şunlar aktarıldı:
“Kadınların on yıllardır verdiği mücadele sürecinin sonunda elde etmiş olduğu soyadı hakkı, iktidarın hukuk tanımazlık engeline takıldı. Yetmezmiş gibi, yargı paketleri içerisine iptal edilen hükmü aynen yazarak, eski hükmü tekrar getirmeye çalıştılar. Elbette kadın hareketi buna müsaade etmedi, etmeyecek.”
12. Yargı Paketi’nin, önceki düzenlemelerde olduğu gibi kadınların kazanılmış haklarına yönelik değişiklikler içerebileceği; özellikle nafaka hakkının sınırlandırılması, aile arabuluculuğunun getirilmesi ve boşanma süreçlerinde kadınların güvencelerini zayıflatabilecek adımların kadın hareketinde ciddi bir tedirginlik yarattığı ifade edildi.
“MEDENİ KANUN, SİYASAL İKTİDARLARIN İDEOLOJİK MÜDAHALE ALANI DEĞİLDİR”
“Kadınların ve çocukların yaşam hakkını, ekonomik güvencesini ve eşit yurttaşlığını tehdit eden bu girişimlere karşı uyarıyoruz: Medeni Kanun, siyasal iktidarların ideolojik müdahale alanı değildir” açıklamasında bulunulurken, şunlar ifade edildi:
“Medeni Kanun’un eşitlikçi ve laik yapısı, bu ülkede yaşayan herkes için eşit yurttaşlık güvencesidir. Kadınların ekonomik bağımsızlığını, şiddetten uzak bir yaşam kurabilmesini ve boşanma sonrası hayata tutunabilmesini sağlayan düzenlemeler tartışmaya açılamaz.”
“17 Şubat vesilesiyle bir kez daha hatırlatıyoruz” sözleri vurgulanırken, “Kadınların kazanılmış haklarını geriye götürmeye yönelik her girişimin karşısındayız. Nafaka hakkımıza, eşitlikçi Medeni Kanun’a, laik hukuk düzenine dokunulmasına izin vermeyeceğiz” denildi.
Son olarak açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Siyasal iktidarı ve tüm siyasi partileri; kadınların kazanılmış medeni haklarını tartışma konusu yapmaktan vazgeçmeye, eşitlikçi ve laik hukuk düzenini korumaya, Medeni Kanun’a dokunmak yerine uygulamaya çağırıyoruz.
Kadın Hareketi olarak, eşitlikten, özgürlükten ve laik hukuktan vazgeçmiyoruz. Medeni haklarımıza sahip çıkıyoruz. Bir asrı aşan emeğimize dokundurmayız.“
Sen de Gündem Fethiye'ye abone ol, gerçeğin yanında ol!
