ABD’nin yeni beslenme piramidi sosyal medyada eleştirilere sebep oldu. Peki yeni beslenme piramidinde neler var ve neden eleştiriliyor?
ABD’de beslenme politikası, Donald Trump yönetimi döneminde yayımlanan yeni Diyet Rehberi (Dietary Guidelines for Americans) ile değişti. Yeni beslenme piramidi, işlenmiş gıdaların azaltılmasını öne çıkarırken kırmızı et, tam yağlı süt ürünleri ve doymuş yağları yeniden merkeze almasıyla tartışmalara neden oldu.
Sağlık Bakanı Robert F. Kennedy Jr. ile Tarım Bakanı Brooke Rollins tarafından Beyaz Saray’da tanıtılan rehber, ilave şeker, ultra işlenmiş gıdalar ve rafine karbonhidratlara karşı uyarılar içeriyor. Buna karşılık kırmızı et, tam yağlı süt ve hayvansal yağların beslenme piramidinde daha üst sıralarda yer alması dikkat çekiyor.
Kennedy, tanıtım sırasında “Bugün hükümetimiz ilave şekere savaş açıyor. Katkı maddeleri, fazla tuz ve şeker yüklü yüksek derecede işlenmiş gıdalar sağlığa zarar verir. Mesajım net: Gerçek gıda yiyin” ifadelerini kullandı.
Yeni rehber, sosyal medyada geniş yankı buldu. Bazı kullanıcılar, önerilerdeki değişiklikleri sorgularken bazı paylaşımlarda geçmişte gıda sektörünün etkisiyle yanlış yönlendirmeler yapıldığı iddia edildi.
UZMANLAR YENİ BESİN PİRAMİDİNİ DEĞERLENDİRİYOR
tr.euronews.com’da yer alan habere göre; beslenme uzmanları, işlenmiş gıdaların azaltılması konusunda genel bir uzlaşı olduğunu belirtirken, kırmızı et ve doymuş yağların yeniden ön plana çıkarılmasını eleştiriyor. Uzmanlara göre bu yaklaşım, beslenme biliminin uzun yıllara dayanan verileriyle örtüşmüyor.
New York Üniversitesi’nden emekli beslenme profesörü Marion Nestle, BBC’ye yaptığı açıklamada, protein tüketiminin artırılmasına yönelik önerileri eleştirdi. Nestle, “Protein tüketimini artırma önerisi mantıklı değil. Amerikalılar zaten fazlasıyla protein alıyor. Bu rehberler bizi 1950’lerin et ve süt ağırlıklı diyetlerine geri götürüyor; o dönemde kalp hastalıkları yaygındı” değerlendirmesinde bulundu.
YENİ BESLENME PİRAMİDİNDE NELER VAR?
Yeni besin piramidi, klasik Amerikan besin piramidini tersine çeviren bir görsel düzenleme içeriyor. Şemada et ve sebzeler geniş bir alan kaplarken, şekerli ve yüksek derecede işlenmiş ürünler en alt sırada yer alıyor. Biftek, peynir ve tam yağlı süt gibi ürünler daha üst basamaklarda öneriliyor.
Bu yaklaşım, önceki rehberlerde yer alan az yağlı beslenme önerilerinden ayrışıyor. Önceki ABD besin piramidi, kalp sağlığı gerekçesiyle kırmızı et ve doymuş yağ tüketiminin sınırlandırılmasını öne çıkarıyordu.
PROTEİN VE YAĞ TARTIŞMASI
Yeni rehberde, yetişkinlerin kilogram başına günlük 1,2–1,6 gram protein tüketmesi öneriliyor. Önceki rehberlerde bu miktar 0,8 gram olarak belirtilmişti. Uzmanlar, bu artışın bilimsel gerekçesinin tartışmalı olduğunu ifade ediyor.
Tufts Üniversitesi’nden Alice Lichtenstein, Scientific American’a yaptığı açıklamada, doymuş yağ tüketiminin artırılmasının sağlık açısından bir faydasına dair kanıt bulunmadığını belirtti. Lichtenstein, bitkisel yağların tercih edilmesinin daha uygun olduğunu vurguladı.
Rehberde doymuş yağlardan gelen kalorinin toplam kalorinin yüzde 10’unu aşmaması gerektiği ifadesi yer alıyor. Ancak bilimsel değerlendirme belgelerinde, doymuş yağların bitkisel yağlarla değiştirilmesine yönelik önceki tavsiyelerin büyük ölçüde çıkarıldığı görülüyor.
KURUMLAR VE SEKTÖR FARKLI TEPKİLER VERDİ
Amerikan Tıp Birliği (AMA), işlenmiş gıdalar ve ilave şekerin sınırlandırılmasına yönelik vurguyu olumlu karşıladı. Amerikan Kalp Derneği (AHA) ise kırmızı et ve tuz tüketiminin doymuş yağ ve sodyum sınırlarının aşılabileceği uyarısında bulundu.
Et ve süt ürünleri sektörü ise yeni beslenme piramidini memnuniyetle karşıladı. Ulusal Sığır Yetiştiricileri Birliği, kırmızı etin sağlıklı bir protein kaynağı olarak yer almasını olumlu değerlendirdi. Uluslararası Süt Ürünleri Birliği de tam yağlı süt ve peynir önerilerinin önemine dikkat çekti.
Yeni beslenme rehberi, okul yemeklerinden hastanelere, askeri rasyonlardan cezaevlerine kadar birçok federal beslenme programını 2030 yılına kadar etkileyecek.
Kaynak: Euronews
