Tarım ve Orman Bakanlığı’nın taklit veya tağşiş yapılan gıdalar listesi üç ayda 819 bildirime ulaşırken, dokuz bildirim üretimi Muğla’da yapılan gıda ürünlerinden geldi. Sağlığı tehlikeye düşürecek gıdalar kategorisindeyse Muğla’dan sadece bir bildirim yapıldı.
Haber: Burak Altınok
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2 Ekim 2024 tarihinde kullanıma açtığı, taklit veya tağşiş yapılan gıdalar listesi üç ayda 819 bildirime ulaşırken, dokuz bildirim Muğla kökenli gıda ürünlerinden geldi. Zeytinyağının yoğunlukta olduğu listede Ayçiçek yağı ve kekik balı gibi ürünler de bulunuyor.
Sen de Gündem Fethiye'ye abone ol, gerçeğin yanında ol!
Taklit veya Tağşiş kategorisinde bildirim alan dokuz ürünün yedisi zeytinyağı olurken, kekik balı ve Ayçiçek yağı birer bildirim aldı. Dokuz bildirimin sekizinin ürün grubu bitkisel yağlar olurken, sadece bir tanesi arıcılık ürünleri oldu.
Tablo ilçeler bazında incelendiğindeyse en çok bildirim alan ilçe dört bildirim ile Datça olurken, Datça’yı iki bildirimle Menteşe ve birer bildirim ile Milas, Dalaman ve Köyceğiz takip etti.
UYGUNSUZLUKLAR NELERDİ?
Gıda ürünlerinde yapılan uygunsuzluklar incelendiğinde en fazla yapılan uygunsuzluğun “tohum yağları karıştırılması” olduğu görülüyor. Bunun yanı sıra gıdalarda düşük kaliteli zeytinyağı karışımı, Ayçiçek yağından başka tohum yağları karıştırılması ve taklit veya tağşiş tespiti yapıldı.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın “Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar” kategorisinde de Muğla’dan bir bildirim görünüyor. Bu bildirimde de bir restoranın dana kaburgaya domuz eti karıştığı görülüyor.
BU TABLO BİZE NE SÖYLÜYOR?
Gıda Mühendisleri Odası Muğla İl Temsilcisi Süreyya Kalkan, ortaya çıkan tabloyu Gündem Fethiye’ye yorumladı.
Gıda Mevzuatı’nda adı geçen taklit ve tağşiş kelimelerini açıklayan Kalkan, “daha düşük kaliteli zeytinyağı karıştırılması” bildirimi alan iki zeytinyağı ürününde taklit, “tohum yağı karıştırılması” bildirimi alan yağ çeşitlerinde ise tağşiş yapıldığını belirtti.
“MALİYETİ DÜŞÜRMENİN YOLU: TAKLİT VEYA TAĞŞİŞ”
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayınladığı “Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar” kategorisinde bildirim alan yedi ürünün zeytinyağı olması hakkında konuşan Kalkan, “Zeytinyağı, kimyasal yapısı ve besin değeri açısından Ayçiçek yağından ve tohum yağlarından daha değerlidir. Diğer yandan, hasat – sıkım gibi işleme prosesleri daha komplikedir. Hasatta mevsimlik işçiler tercih edilir. Hasat ve işleme süreçleri, kalite açısından kısa olmak zorundadır. Bütün bunlar, zeytinyağı maliyetinin yüksek olmasına neden olur. Maliyeti yüksek olan ürünlerde ise maliyeti düşürmenin illegal yolu taklit veya tağşiştir” dedi.
“TÜKETİCİ KANDIRILIYOR VE MADDİ ZARARA UĞRUYOR”
Taklit veya tağşiş yapılan gıda ürünlerinin sadece laboratuvar analiziyle ortaya çıkabileceğini belirten Kalkan, “Tüketiciler, taklit veya tağşiş yapılmış ürünü, sadece tadarak veya etiketine bakarak anlayamazlar. Zaten taklit ürünlerin etiketinde ne ile taklit edildiği yazılmaz. Renk maddeleri ile zeytinyağı görünümü, aroma ile zeytinyağı tadı verilerek de tüketici yanıltılır. Bu yağları tükettiğinizde, alerji gibi bazı problemler dışında önemli bir sağlık problemi yaşamayabilirsiniz. Tüketicinin zararı, kalitesiz bir ürünü kaliteliymiş gibi alarak hem maddi zarara uğraması hem de yanıltılmış, kandırılmış olmasıdır. Bununla birlikte içinde bulunduğumuz ekonomik zorluklar, alım gücünün her geçen gün azalması ve gıda enflasyonu karşısında halkımız, gücü bu ürünlere yettiği için bile bile hileli ürünlere yönelebiliyor” ifadelerinde bulundu.
“DENETİMLER KESİNLİKLE YETERSİZ”
Üretim sırasındaki denetimlerin yetersiz olduğunu bildiren Kalkan, bu durumu şu sözlerle açıkladı:
“Sadece Muğla ilinde çiftçi kayıt sistemine kayıtlı 27 bini aşkın çiftçi, 40 binin üzerinde hayvancılık işletmesi ve 4 binden fazla arıcılık işletmesi bulunuyor. Bunca üretimi denetleyecek Bakanlık denetimci sayısının binlerce olması beklenmeli, değil mi? Bunca işletmeyi denetleyecek kadro sayısı yetersiz olduğu gibi, bu denetçiler arasında mesleği gıda olan Gıda Mühendislerinin sayısı daha da azdır. O halde ‘denetimlerin kesinlikle yetersizdir’ diye rahatlıkla söyleyebiliriz.”
HİLE, DENETİM VE SOSYOEKONOMİK BOZULMALAR
Taklit ve tağşiş gibi üretim uygunsuzluklarının yalnızca kalite, proses ve maliyet önlemleri ile giderilecek aksaklıklar olmadığını bildiren Kalkan, “Karşılaştığımız durum Türkiye ekonomisinin üretmeden tüketme alışkanlığına ve tembelliğine sürüklenmesinin sonuçlarından biridir. Hile ve yalan, insanımızın gıda üretiminde mecbur kaldığı ve hatta giderek kendini 'haklı gördüğü' bir olgudur. Üretimin birinci denetçisi olan gıda mühendislerinin istihdamı yetersizdir. Belirli bir kapasitenin altında olan işletmeler ise bu istihdam zorunluluğundan yasa ile muaf tutulmuştur. Üretimin ikinci denetçisi olan devlette ise denetçilerin sayısı yetersiz, içlerindeki gıda mühendisi sayısı ise azdır. Gıda sektöründe gıda mühendisi çalıştırılmaması için her şey yapılıyor gibi. Oysa işletmelerde güvenilir gıda üretilip, tüketiciye ulaştırılması için denetim ve üretim mekanizmalarında reform yapılarak üretimi devlet desteğine kavuşturmak, meslek profesyonelleri olan gıda mühendislerine çok daha fazla yer vermek şarttır” dedi.
Bakanlığın taklit, tağşiş ve sağlığı tehlikeye düşürecek gıdaları açıkladığı listeye buradan ulaşabilirsiniz.
*Bu haber, bir Avrupa Birliği projesi olan Demokrasi için Medya / Medya için Demokrasi projesi kapsamında Avrupa Birliği’nin maddi desteği ile oluşturulmuştur ve sürdürülmektedir. İçerik tamamıyla Gündem Fethiye‘nin sorumluluğu altındadır ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmak zorunda değildir
YAZAR HAKKINDA
Burak Altınok
2021 yılında İstanbul Arel Üniversitesi Gazetecilik bölümünde lisans eğitimini tamamladı. Lisans eğitimi sürecinde çeşitli projelerle katıldığı TGC Aydın Doğan Vakfı Genç İletişimciler Yarışması’nda üç farklı ödül kazandı. 2022 yılında Üsküdar Üniversitesi’nde başladığı Yeni Medya ve Gazetecilik yüksek lisans programından 2024 yılında mezun olan Altınok, çeşitli medya kuruluşları için içerikler üretiyor.
Sen de Gündem Fethiye'ye abone ol, gerçeğin yanında ol!
